معرفی سفیر یا نمایندگی
بولتن اسفندماه 1392

تازه های فن آوری و نوآوری ایران

بولتن اسفندماه 1392

آنچه در این مجموعه می خوانید:

 الف-حوزه تجهیزات و یافته های پزشکی و زیست فناوری

1- ساخت یک نانو جاذب گزینشی

2- تولید حاملهای دارویی کاهش دهنده آسیب به سلولهای سالم

3- تولید پنل های سرامیکی آنتی باکتریال با عمر دائمی

4- ترمیم زخم سوختگی ها با نانو الیاف ضد عفونت

ب-حوزه صنعت و نرم افزار

1- تولید نانو سیمان و بتن رنگی مقاوم

2- تبدیل اسید فسفریک صنعتی به خوراکی

3-افزایش ده برابری عمر قطعات صنعتی با روش زیست سازگار

ج- حوزه انرژی و صنایع نفت و گاز

1- دستیابی به دانش فنی تعمیر و بازسازی کامل کمپرسورهای گازی

2- تولید کاتالیستی مقاوم با کاربر در صنایع پتروشیمی و فولاد

3-طراحی و ساخت دو پمپ با دانش بومی

4-دستیابی ایران به فنآوری تولید بنزین یورو5 از گاز طبیعی

د ) حوزه هوا فضا

  • - تولید آلیاژ جدید آلومینیوم به استحکام فولاد

و ) گزارش ویژه

  • - اقتصاد دانش بنیان زمینه ای برای پیشبرد اقتصاد مقاومتی

 

الف) حوزه تجهیزات و یافته های پزشکی و زیست فناوری

1- ساخت یک نانو جاذب گزینشی

محققان دانشگاه یزد جاذب پلیمری به اندازه حفرات نانو متری ساختند که جاذب بسیار خوبی برای عنصر روی می باشد. این جاذب زیست سازگار بوده و دارای خواص گزینش پذیری بالا ، تکرار پذیری است. این جاذب پلیمری دارای هزینه تولید پائین و در صنایعی که تولید پساب های حاوی یون روی و نیز در تهیه حسگرهای حساس غشاها کاربرد دارد. روی یکی از مهمترین عناصر دخیل در متابولیسم بدن بوده و مقدار بیش از حد آن می تواند موجب تغییر در پاسخ سیستم ایمنی بدن، کاهش وزن و رشد شود. لذا تعیین مقدار روی در نمونه های آب و مواد غذایی ضروری است.[1] 

2- تولید حاملهای دارویی کاهش دهنده آسیب به سلولهای سالم

پژوهشگران دانشگاه پیام نور تبریز با همکاری دانشگاه لرستان موفق به تولید پلیمرهای پر شاخه زیست تخریب پذیر و سازگار با محیط بدن شدند که می توانند در حوزه پزشکی بعنوان نانو حاملهای دارو در درمان سرطان مورد استفاده قرار گیرد. ارزان و به صرفه بودن و کاهش آسیب به سلولهای سالم بیماران از مزیتهای این حاملها هستند. [2]

3- تولید پنل های سرامیکی آنتی باکتریال با عمر دائمی

یک شرکت ایرانی با استفاده از تحقیقات علمی در مراکز فنآوری نانو در راستای کمک به اقتصاد سلامت برای اولین بار در کشور موفق به تولید پنل های سرامیکی آنتی باکتریال با عمر دائمی شد. این روش به میزان 70 درصد هزینه های نظافت و ضد عفونی را کاهش می دهد. میکروب کشی قوی و دائمی ، ممانعت از رشد باکتری ها و قارچ ها و ویروس های خطرناک از ویژگی های این محصول است. [3]

 

4- ترمیم زخم سوختگی ها با نانو الیاف ضد عفونت

پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر با همکاری دانشگاه علوم پزشکی ایران و مرکز قلب تهران موفق به ساخت پوشش های نانو لیفی ضد میکروب با قابلیت جذب چرک و عفونت در سوختگی ها شدند. این محصول برای درمان ضایعات پوستی بویژه سوختگی در صنایع پزشکی و دارویی کاربرد دارد. [4]  

ب ) حوزه صنعت و نرم افزار

1- تولید نانو سیمان و بتن رنگی مقاوم

یک محقق ایرانی موفق به تولید نانو سیمان و بتن رنگی مقاوم با استفاده از دانش نانو فنآوری گردید. این سیمان بدلیل مقاومت بالا و خواص ساختاری بهبود یافته در ساخت آسمان خراشها ، ساختمانهای نظامی (ضد گلوله) و مناطقی که خورندگی زیادی دارد کاربرد.[5]

2- تبدیل اسید فسفریک صنعتی به خوراکی

پژوهشگران تبریزی با استفاده از مبادله گرهای یونی، اسید فسفریک صنعتی را به خوراکی تبدیل نموده و تحولی جدید در صنعت تصفیه اسید فسفریک ایجاد کردند. این اسید بعنوان ماده اولیه در تولید مواد دارویی، مکمل غذای دام و طیور، مواد پاک کننده، فرآورده های غذایی، کودشیمیایی و تولید برخی سموم استفاده می شود. کاهش ناخالصی های فلزی، پایین آمدن هزینه مواد اولیه، کم شدن مصرف انرژی و سازگاری با محیط زیست از مزیتهای این اختراع است. [6]

3-افزایش ده برابری عمر قطعات صنعتی با روش زیست سازگار

پژوهشگران کشور با ساخت دستگاهی روش زیست سازگاری را برای پوشش دهی قطعات با استفاده از خواص نانو ذرات ارائه کردند که موجب افزایش ده برابری عمر مفید قطعات نسبت به روشهای آبکاری معمول می شود. [7]

  

ج ) حوزه انرژی و صنایع نفت و گاز

1- دستیابی به دانش فنی تعمیر و بازسازی کامل کمپرسورهای گازی

متخصصان شرکت بهره برداری نفت و گاز آغاجاری برای اولین بار در کشور موفق به تعمیر و بازسازی کامل کمپرسورهای گازی ایستگاه تزریق گاز شدند. این کمپرسور از ابر کمپرسورهای نسل جدید با فنآوری بالا و با ظرفیت 350 میلیون فوت مکعب در روز است. [8]  

2- تولید کاتالیستی مقاوم با کاربر در صنایع پتروشیمی و فولاد

پژوهشگران شیمی دانشگاه کاشان کاتالیستی بر پایه نانو کریستالهای اکسید منیزیم تولید کردند که علاوه بر فعالیت و پایداری زیاد ، از مقاومت بسیار بالایی در برابر تشکیل کربن نیز برخوردار است. نتایج این کار در صنایع مختلفی نظیر صنعت پتروشیمی ، تولید گاز سنتز بعنوان خوراک خام در تولید متانول ، آمونیاک ، اسید استیک و نیز در صنعت فولاد تولید گاز سنتز جهت احیای اکسید آهن و تولید آهن اسفنجی قابل کاربرد خواهد بود. [9]

3-طراحی و ساخت دو پمپ با دانش بومی

          دو پمپ استراتژیک صنعت نفت در کارخانه پمپ و توربین شرکت پتکو تبریز رونمایی شد. یکی از این پمپها که با دانش بومی طراحی و ساخته شده اند بصورت عمودی آب دریا را با ظرفیت 12 هزار متر مکعب در ساعت به منظور کار پالایش نفت پمپاژ می نماید و پمپ دیگر دو مرحله ای بوده و به منظور شیرین کردن آب دریا و تولید برق مورد استفاده قرارمی گیرد.[10] 

4-دستیابی ایران به فنآوری تولید بنزین یورو5 از گاز طبیعی

متخصصان شرکت توسعه نفت و گاز سرو با استفاده از فنآوری جی.تی.ال. اقدام به تولید بنزین یورو5 از گاز طبیعی کردند. در این روش ابتدا یک فرآورده نفتی مایع مانند نفتا تولید و در مراحل بعدی نفتا به بنزین و گازوئیل تبدیل می شود. [11]

د ) حوزه هوا فضا

1- تولید آلیاژ جدید آلومینیوم به استحکام فولاد

محققان دانشگاه شریف موفق به تولید آلیاژ جدید آلومینیوم با استحکامی معادل فولاد شدند. این نوع آلومینیوم مقاوم و سبک بوده و مورد استفاده در صنایع پیشرفته بویژه هوا فضاست و تولید آن در انحصار کشورهای معدودی است.[12] 

 

  و ) گزارش ویژه

اقتصاد دانش بنیان زمینه ای برای پیشبرد اقتصاد مقاومتی

در سالهای اخیر عبارت "اقتصاد مقاومتی" در مناسبت های مختلف توسط مقام معظم رهبری مطرح و بتدریج مبدل به یک مفهوم رایج در مباحث اقتصادی گردیده و اکنون در حالیکه این ایده بعنوان یک نیاز واقعی روز جلوه نموده ، جایگاه محوری خود را در نظریه پردازیها و برنامه ریزیها در حوزه تعاملات اقتصادی کشور تثبیت و اتخاذ یک رویکرد عملی راهبردی را ضروری نموده است.

بی تردید شالوده رویکرد جدید در تحقق اقتصاد مقاومتی ، دانش پایه نمودن اقتصاد و به عبارت دیگر تجاری سازی دانش است که به نوبه خود اتخاذ رویه های خاص و حمایت از مجریان آن را در مرکز توجهات قرار داده است. در این مبحث ضمن آشنایی با مفهوم اقتصاد مقاومتی ، مولفه های آن را  استنباط نموده و در ادامه بطور اجمالی به ظرفیتهای شرکتهای مزبور در تجسم مولفه های اقتصاد مقاومتی خواهیم پرداخت:  

الف- مفهوم اقتصاد مقاومتی و مولفه های آن:

به منظور حصول یک مفهوم واقعی از اقتصاد مقاومتی و در تعریف و تبیین مبانی آن لازم است به دیدگاه مبدع این عبارت در این خصوص پرداخته شود. مقام معظم رهبری در بخشهایی از سخنرانی های خود به این مهم   پرداخته اند که رئوس آنها بشرح ذیل است:

  • اقتصاد مقاومتی به مفهوم تضمین روند رشد اقتصادی و در عین حال کاهش آسیب پذیری اقتصاد در مقابل ترفندهای دشمنان است.
  • اقتصاد مقاومتی به معنای نفی صرف و حصار کشیدن دور خود و انجام کارهای تدافعی و یا در پیش گرفتن اقتصاد ریاضتی نبوده بلکه ظرفیت سازی و آسیب شناسی و تبدیل تهدیدات خارجی و داخلی به فرصت های رشد و توسعه حتی در شرایط فشار است.

ایشان مبنای آسیب و نقاط ضعف موجود در اقتصاد کشور که باعث بروز تهدیدهای دشمن شده و می شود را نیز بشرح ذیل عنوان داشته اند که می توان مولفه های اقتصاد مقاومتی را از آنها استخراج نمود:

  • § دولتی بودن اقتصاد و به تبع آن پایین بودن بهره وری و نداشتن پویایی و قدرت تحول بعنوان عامل ناتوانی اقتصاد کشور در انطباق کافی با تغییرات و تهدیدات محیطی(مولفه اول اقتصاد مقاومتی: پویایی و انعطاف پذیری با شرایط پیرامونی)
  • § وابستگی اقتصاد و بودجه دولت به فروش مواد خام بعنوان نقطه قدرت بالقوه ما به اهرمی برای تحریم و فشار بر اقتصاد ایران توسط دشمنان ناشی از ضعف در دانش و فنآوری در این حوزه در تبدیل مواد خام به محصولات با ارزش افزوده بالا (مولفه دوم اقتصاد مقاومتی: کاهش و قطع وابستگی به نفت)
  • § مصرفی بودن بعنوان یکی از عوامل تهدیدزا در اقتصاد ایران با مشخصه های عدم تعادل و اسراف در مصرف و بی توجهی به اهمیت مصرف تولیدات داخلی. (مولفه سوم اقتصاد مقاومتی: مدیریت مصرف)
  • § بهره وری پایین عوامل تولید و استفاده نامناسب و ناکارا از منابع ، امکانات و زمان. (مولفه چهارم اقتصاد مقاومتی: بالا بردن بهره وری)
  • § پایین بودن میزان خلاقیت و نوآوری و ضعف فنآوری بنگاه های اقتصادی و طرح اهمیت شرکتهای دانش بنیان در این زمینه. (مولفه پنجم اقتصاد مقاومتی: صحه گذاردن بر شرکتهای دانش بنیان بعنوان عوامل پیشبرد اهداف رویکرد جدید)
  • § عدم توان خودکفایی در تولید کالاهای راهبردی مورد نیاز کشور. (مولفه ششم اقتصاد مقاومتی: حمایت از تولید ملی)

ب- تبیین اقتصاد دانش بنیان:

با روشن شدن مفهوم اقتصاد مقاومتی و مولفه های آن لازم است مفهوم و ویژگیهای اقتصاد دانش بنیان ارائه گردد. عنصر اصلی در اقتصاد مقاومتی دانش پایگی آن است. یک تعریف عام از دانش عبارت از ذخیره انباشته شده اطلاعات و مهارتها که به مصرف گیرنده اطلاعات منتهی می شود. در حقیقت دانش بعنوان یک منبع دائمی ، همواره در اختیار بنگاه های اقتصادی قرار می گیرد و با مشارکت مکرر در فرآیندهای گوناگون تولیدی و خدماتی سبب افزایش مزیت رقابتی و ایجاد ارزش افزوده می شود. در نتیجه، این امر می تواند سبب گسترش رفاه اجتماعی و عامل کاهش فقر و بی عدالتی و موجب ارتقای روند توسعه پایدار گردد. لذا اقتصاد دانش بنیان دارای ویژگیهای زیر است:

  • - در اقتصاد دانش بنیان، دانش به کالا تبدیل شده و به فروش می رسد.
  • - سهم قابل توجهی از تولید ملی از فعالیت های دانش پایه حاصل می شود.
  • - اقتصاد دانش بنیان با بهره وری بیشتر عوامل تولید و رفتار بهینه اقتصادی از نظر تخصیص منابع فعالیت می کند.

ج- مشخصه ها و کارکرد شرکتهای دانش بنیان:

 با آشنایی با مفهوم و اهمیت اقتصاد دانش بنیان در اقتصاد مقاومتی، در این بخش به ویژگیها و کارکرد شرکتهای دانش بنیان بعنوان بنگاه های عامل در سیستم اقتصادی دانش بنیان و به عبارت دیگر مجریان پیشبرد اقتصاد مقاومتی ، خواهیم پرداخت:

     بی شک مقوله فنآوری همواره در خلق ثروت برای کشورها نقش اساسی داشته و سطح استاندارد و کیفیت زندگی مردم را بشدت تحت تاثیر قرار می دهد. در اهمیت علم و فنآوری بعنوان یکی از مولفه های اصلی قدرت در جهان کنونی همین بس که اقتدار در حوزه فنآوری موجب تضمین اقتدار اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ملل می گردد.

در این میان شرکتهای دانش بنیان بعنوان بنگاه های اقتصاد مبتنی بر علوم و فنآوری نقش محوری در ساختار اقتصاد دانش بنیان ایفا می نمایند. در ماده یک قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان در تعریف این شرکتها آمده است که : "شرکتها و موسسات دانش بنیان شرکتها یا موسسات خصوصی یا تعاونی هستند که به منظور هم افزایی علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانش محور ، تحقق اهداف علمی و اقتصادی ( شامل گسترش و کاربرد اختراع و نوآوری) و تجاری سازی نتایج تحقیق و توسعه ( شامل طراحی و تولید کالا و خدمات ) در حوزه فنآوریهای برتر و با ارزش افزوده فراوان بویژه در تولید نرم افزارهای مربوط تشکیل می شوند."

بنابراین علم و فنآوری جوهره اصلی شرکتهای دانش بنیان تلقی می شود.

به منظور بررسی و تبیین نقش شرکتهای دانش بنیان در اقتصاد مقاومتی لازم است ابتدا ویژگیهای منحصربفرد و کارکردهای این شرکتها تشریح شود. بطور کلی شرکتهای دانش بنیان تمایزات خاصی نسبت به سایر شرکتها دارند که به آنها در این بخش بطور خلاصه اشاره می گردد:

  • در شرکتهای دانش بنیان درصد نیروهای متخصص به کل کارکنان زیاد است.
  • دانشگاه ها و موسسات علمی و پژوهشی در مدیریت و راهبری شرکتهای دانش بنیان مشارکت دارند.
  • شرکتهای دانش بنیان به بودجه بسیار بیشتری نسبت به دیگر شرکتها برای تحقیق و توسعه نیاز دارند.
  • شرکتهای دانش بنیان توانمندی ویژه ای در استفاده از فنآوری برای رشد سریع دارند.
  • توسعه شرکتهای دانش بنیان صنعتی ، متکی بر توسعه فنآوری است و نه بر سرمایه یا سخت افزار.
  • مزیت رقابتی شرکتهای دانش بنیان در نوآوری در حوزه فنآوری است.
  • شرکتهای دانش بنیان بازارهای جدید را از طریق ارائه محصولات با فنآوریهای جدید تسخیر می کنند.

با توجه به ویژگیهای ذکر شده می توان اهداف و کارکردهای زیر را برای این شرکتها برشمرد:

  • § جذب و تبدیل ایده به محصول و مشاغل پایدار
  • § هم افزایی علم و ثروت (تجاری سازی علم و دانش)
  • § تجاری سازی یافته های پژوهشی و تحقیقاتی
  • § توانمندسازی دانش آموختگان به منظور ورود به فضای کسب و کار
  • § حمایت ، هدایت و سمت دهی در جهت نوآوریها و تولید فنآوریهای برتر
  • § ایجاد زمینه برای بکارگیری هرچه بیشتر توانمندیهای دانشگاه ها و واحدهای پژوهشی در جامعه
  • § ترغیب متخصصین ، نوآوران ، مخترعان ، اعضای هیات علمی دانشگاه ها و واحدهای پژوهشی جهت فعالیت بیشتر در رفع نیازهای جامعه به منظور ترویج فرهنگ تجاری سازی در دانشگاه ها و مراکز پژوهشی
  • § تشویق بنگاه های اقتصادی و دستگاه های اجرایی به بهره گیری از یافته های پژوهشی و فنآوریهای شکل یافته در مراکز پژوهشی

 

 د - ظرفیتهای شرکتهای دانش بنیان در تجسم مولفه های اقتصاد مقاومتی:

پس از آشنایی با مفهوم و ویژگیهای اقتصاد مقاومتی و مولفه های اصلی آن و تعریف اقتصاد و شرکتهای دانش بنیان و کارکردهای آنها ، می توان نقش این شرکتها را در تحقق مولفه های اقتصاد مقاومتی بشرح ذیل تبیین نمود:

  • v شرکتهای دانش بنیان با توجه به ویژگیهای خود و پویایی و تطبیق با شرایط پیرامونی و انعطاف پذیری بالا ، ظرفیت مناسب برای روبرو شدن با شرایط تحریمی را دارند.
  • v توان ایجاد و بکارگیری فنآوریهای پیشرفته و تبدیل مواد خام به محصولات نهایی ، از ظرفیتهای دیگر این شرکتها جهت تحقق قطع وابستگی به فروش خام مواد معدنی و از جمله نفت بعنوان یکی از مولفه های اقتصاد مقاومتی است.
  • v استفاده از دانش در جهت بهینه کردن کیفیت محصولات داخلی و ایجاد ترغیب در مصرف آنها در مقابل محصولات خارجی ، دیگر قابلیت شرکتهای دانش بنیان در پاسخگویی به مولفه مدیریت مصرف در اقتصاد مقاومتی است.
  • v ارتقای بهره وری عوامل تولید و کاهش هزینه های تولید و ایجاد مزیت رقابتی در قیمت برای صادرات محصولات در بازار جهانی ، از دیگر مزیتهای شرکتهای دانش بنیان در اقتصاد مقاومتی است.
  • v بهره گیری از علوم و فنآوریهای نوین در ایجاد زمینه برای تحقق خودکفایی در تولید محصولات راهبردی مورد نیاز کشور در اقتصاد مقاومتی ، از جمله دیگر ظرفیتهای شرکتهای دانش بنیان است.

 

 


[1]. www.dastavardha.com/index.aspx?siteid=1&fkeyid=&siteid=94&pageid=709&newsview=92298

4. http//hitna.ir/fa/news/12717

[3].  www.dastavardha.com/index.aspx?siteid=1&fkeyid=&siteid=94&pageid=709&newsview=82456

8. http//www.isna.ir/fa/news/92121308416

18. http//www.mehrnews.com/detail/news/2241016

20. http//www.isna.ir/fa/news/92120603362

26. ww.dastavardha.com/index.aspx?siteid=1&fkeyid=&siteid=94&pageid=709&newsview=82461    

31. ww.dastavardha.com/index.aspx?siteid=1&fkeyid=&siteid=94&pageid=709&newsview=82355                     

[9]. http//www.isna.ir/fa/news/92120401865       

35. ww.dastavardha.com/index.aspx?siteid=1&fkeyid=&siteid=94&pageid=709&newsview=82410

36. ww.dastavardha.com/index.aspx?siteid=1&fkeyid=&siteid=94&pageid=709&newsview=82577

37. http//www.isna.ir/fa/news/92113021119

وزارت امورخارجه | رواديد الكترونيك | تماس با ما | ساعات كار اداري | گالری تصاویر | نقشه سایت | جستجو